Porady prawne

eSeMowe sprawy

Znajmość aktualnych regulacji prawnych niewątpliwie pomoga osobom przewlekle chorym w pełnym uczestnictwie w życiu społecznym. Jednak niejednokrotnie zawiłe przepisy są niezrozumiałe dla większości z nas. Wspólnie z prawnikiem Piotrem Miąskiem, który od wielu lat zajmuje się zagadnieniami z zakresu rehabilitacji zawodowej i zatrudniania osób niepełnosprawnych, opracowaliśmy najczęściej pojawiające się pytania ze strony pacjentów. Zapraszamy do kontaktu z prawnikiem także przez infolinię Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego.

Zagadnienia dotyczące leczenia i ubezpieczeń zdrowotnych


Pytanie:
Niedawno u mojej żony zdiagnozowano stwardnienie rozsiane. Żona obecnie zarejestrowana jest jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Czy jeśli stan zdrowia żony pogorszy się, to czy nie straci ubezpieczenia z urzędu pracy?
Odpowiedź:
W związku z diagnozą Pana żona nie straci ubezpieczenia i będzie mogła korzystać z opieki lekarskiej na równorzędnych zasadach, jak inni ubezpieczeni. W dalszym ciągu będzie mogła być zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy i korzystać z instrumentów i usług rynku pracy celem aktywizacji zawodowej.
Żona będzie mogła również podjąć zatrudnienie, o ile oczywiście postęp i objawy choroby nie uniemożliwią wykonywania pracy. Jeżeli jednak ze względu na kondycję zdrowotną, nie jest ona w stanie pracować zawodowo, w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności (z reguły działają przy Powiatowych Centrach Pomocy Rodzinie) może uzyskać orzeczenie o stopniu niepełnosprawności (alternatywnie: lekkim, umiarkowanym lub znacznym). Takie orzeczenie stanowi podstawę do korzystania ze szczególnych uprawnień pracowniczych, m.in. krótszego czasu pracy lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego.

Pytanie:
Mój mąż choruje na SM. Zakończył właśnie pobyt na oddziale rehabilitacyjnym i chciałby ponownie skorzystać z pobytu w szpitalu na takim oddziale. Słyszałam jednak, że zgodnie z przepisami chory może jedynie raz w roku skorzystać z tego typu leczenia. Czy to prawda? Poznaliśmy osobę, która w tym roku po pobycie na oddziale rehabilitacyjnym ponownie korzystała z rehabilitacji w takiej formie. Zastanawiamy się czy nie zostaliśmy wprowadzeni w błąd.
Odpowiedź:
W zależności do rodzaju rehabilitacji, z jakiej chciałby skorzystać Jeżeli miałaby to być rehabilitacja ogólnoustrojowa w warunkach stacjonarnych (tj. oddziału szpitalnego), może z niej korzystać tyle razy, ile otrzyma skierowań. Natomiast "rehabilitacja neurologiczna przewlekła" odbywa się raz w roku kalendarzowym. Proszę dowiedzieć się, z jakiej formy rehabilitacji korzystała osoba, którą Państwo znają.

Pytanie:
Pochodzę z Lubelszczyzny, obecnie mieszkam i pracuję w Warszawie. Terapię lekami I linii otrzymuję w lubelskim szpitalu, wciąż jestem tam zameldowana. Chciałabym przenieść leczenie z tamtego szpitala do ośrodka mazowieckiego. Nie wiem do kogo zwrócić się z taką prośbą.
Odpowiedź:
Żaden przepis prawa nie zabrania zmiany świadczeniodawcy w trakcie leczenia. Jednak przed dokonaniem takiej zamiany niezbędne jest porozumienie się ze świadczeniodawcą, który będzie przejmował pacjenta w celu uzgodnienia szczegółów takich, jak: czy pacjent zostanie przejęty, czy leczenie będzie kontynuowane, czy też pacjent zostanie np. wpisany na listę oczekujących i od nowa wejdzie w program. Należy również porozmawiać z lekarzem, który aktualnie opiekuje się pacjentem i przedstawić sytuację. Na wizytę pacjent powinien zabrać kopię dotychczasowej dokumentacji medycznej przyjmowanego leczenia.

Zagadnienia dotyczące pracy zawodowej

Pytanie:
Jestem emerytem, posiadam umiarkowany stopień niepełnosprawności z powodu stwardnienia rozsianego. Starałem się o pracę w zakładzie pracy chronionej, jednak pracodawca powiedział, że nie może mnie zatrudnić. Czy to prawda?
Odpowiedź:
Nie jest prawdą, że pracodawca posiadający status zakładu pracy chronionej nie może Pana zatrudnić. Problem polega na tym, że pracodawca nie może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej w stopni lekkim lub umiarkowanym, która posiada uprawnienie do świadczenia emerytalnego - a jak wiadomo, zakłady pracy chronionej utrzymują się z tej formy pomocy.

Pytanie:
Jestem osobą niepełnosprawną z powodu stwardnienia rozsianego uprawnioną do dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Nie zdążyłam wykorzystać tego urlopu w całości w roku kalendarzowym. Czy te dni wolne mi przepadną?
Odpowiedź:
Osobie niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym lub znacznym, zatrudnionej na umowę o pracę, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych. Do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przysługującego osobom niepełnosprawnym stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Dotyczy to także przepisów odnoszących się do wykorzystania w kolejnym roku kalendarzowym dni urlopu z roku poprzedniego. Innymi słowy, w następnym roku kalendarzowym może Pani wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy.

Pytanie:
Jestem osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Pracuję na stanowisku ochroniarza. Słyszałem, że osoby niepełnosprawne pracują w skróconym czasie pracy oraz nie mogą pracować w nocy. Ja tymczasem pracuję po 12h, a także w nocy. Jak to jest?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 15 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, czas pracy osób zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekroczyć 7h na dobę i 35h w tygodniu, a ponadto obowiązuje zakaz pracy w godzinach nadliczbowych i nocnych. Jednakże od powyższych przepisów są wyjątki – ograniczeń dotyczących czasu pracy nie stosuje się w stosunku do: 1) osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz 2) gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę. Jakkolwiek pojęcie „pilnowania” nie zostało zdefiniowane w ustawie, to przyjmuje się, że praca w ochronie kwalifikuje się jako zatrudnienie przy pilnowaniu. Oznacza to, że nie stosuje się w Pańskim przypadku skróconego czasu pracy oraz zakazu pracy w nocy.

Pytanie:
Jestem osobą chorą na SM. Przedstawiłam pracodawcy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Pracodawca powiedział, że nie mogę pracować, gdyż na orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności widnieje zapis „całkowita niezdolność do pracy” oraz „praca w warunkach chronionych”. Czy pracodawca ma rację? Bardzo zależy mi na pracy, nie mogę pozwolić na to, żeby choroba zwyciężyła. Nie chcę być wykluczona zawodowo i społecznie.
Odpowiedź:
Pani pracodawca nie ma racji. Zapis „praca w warunkach chronionych” nie wyklucza zatrudnienia przez pracodawcę nieposiadającego statusu zakładu pracy chronionej pod warunkiem, że Pani stanowisko pracy zostanie dostosowane odpowiednio do potrzeb wynikających z niepełnosprawności (art 4 ust. 5 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Pytanie:
Posiadam orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W dalszym ciągu pracuję, ale chciałabym trochę odpocząć i zająć się rehabilitacją. Czy na wyjazd połączony z rehabilitacją będę musiała wykorzystać swój urlop wypoczynkowy?
Odpowiedź:
Pracownikom niepełnosprawnym w stopniu umiarkowanym lub znacznym przysługuje zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym w wymiarze 21 dni roboczych w ciągu roku. Wynagrodzenie oblicza się jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Należy podkreślić, że zwolnienie, o którym mowa, przysługuje jedynie w celu uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie można z tego zwolnienia skorzystać na pobyt w sanatorium czy na rehabilitację w ramach prewencji rentowej ZUS lub KRUS.

Pytanie:
Jestem zatrudniony na umowę o pracę, jednak od dawna przebywam na zwolnieniu lekarskim. Czy pracodawca może wypowiedzieć umowę, która nas wiąże?
Odpowiedź:
Co do zasady, zgodnie z art. 41 Kodeksu pracy, pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie innej usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Jeżeli jednak umowa o pracę została wypowiedziana przed zwolnieniem chorobowym, może rozwiązać się w jego trakcie.

Pytanie:
Jestem chory na SM, posiadam umiarkowany stopień niepełnosprawności i pracuję zawodowo. Nie mam już siły pracować na cały etat, dlatego porozumiałem się z pracodawcą odnośnie skrócenia mi wymiaru czasu pracy o połowę. Czy w związku z tym będzie przysługiwać mi jakaś przerwa? Pracodawca twierdzi, że przysługuje ona tylko przy pracy minimum 6h dziennie, ja natomiast będę pracować 3,5 h.
Odpowiedź:
Stosownie do art. 17 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osoba, niepełnosprawna (niezależnie od stopnia) ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas przerwy wynosi 15 minut i jest wliczany do czasu pracy. Nie narusza to przepisu art. 134 Kodeksu pracy. Zgodnie z przytoczonym przepisem, osoba niepełnosprawna ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy, niezależnie od systemu, a nawet wymiaru czasu pracy. Dlatego obniżenie wymiaru czasu pracy o połowę nie pozbawia prawa do przerwy w pracy wynikającej z ustawy o rehabilitacji, chociaż nie będzie Pan mógł skorzystać z przerwy wynikającej z Kodeksu pracy.

Pytanie:
Proszę o informacje, jakie warunki trzeba spełniać, żeby otrzymać orzeczenie o niepełnosprawności (grupę inwalidzką?) Jakie daje to możliwości na rynku pracy? Czy zwalnia pracodawcę z niektórych opłat itp.? Jak w takim wypadku wygląda prowadzenie własnej działalności gospodarczej?
Odpowiedź:
Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności to nie to samo, co grupa inwalidzka. To drugie pojęcie było używane w postępowaniu w celu uzyskania świadczenia rentowego. Obecnie zastąpiło je pojęcie całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy. Natomiast orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ma na celu (mówiąc w dużym skrócie) umożliwienie osobom z naruszoną sprawnością organizmu znalezienie odpowiedniego zatrudnienia. Oceny naruszenia sprawności organizmu dokonują powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, biorąc pod uwagę aktualny stan zdrowia osoby badanej. W skład takich zespołów wchodzą lekarze specjaliści z dziedziny obejmującej schorzenie, na które cierpi osoba wnioskująca.

Ważne! 

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 127,poz. 721 z późn. zm.) przewiduje szereg instrumentów wsparcia, mających na celu zachęcenie pracodawców do zatrudnienia osoby niepełnosprawnej. Pracodawca może uzyskać m.in. zwrot kosztów wyposażenia i przystosowania stanowiska pracy, dofinansowanie do wynagrodzenia, pomoc na szkolenia (art. 26, 26a-26c, 26e ww. ustawy). Ponadto pracodawcy zobowiązani do dokonywania wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (tj. zatrudniający powyżej 25 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty i niezatrudniający 6% osób niepełnosprawnych) mogą obniżyć te wpłaty zatrudniając osobę niepełnosprawną (art. 22 ww. ustawy).

Osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna lub poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może uzyskać środki na rozpoczęcie działalności gospodarczej w wysokości piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia (art. 12a ww. ustawy). W trakcie prowadzenia tej działalności niepełnosprawny przedsiębiorca może uzyskać refundację składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości uzależnionej od stopnia niepełnosprawności (art. 25a-25d ww. ustawy). Ponadto, niepełnosprawny przedsiębiorca może uzyskać dofinansowanie do 50% oprocentowania kredytu zaciągniętego na kontynuowanie działalności gospodarczej (art. 13 ww. ustawy).

Więcej informacji można znaleźć na stronie internetowej
Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych:

Pytanie:
Czy mam obowiązek mówić pracodawcy, że jestem chora na SM?
Odpowiedź:
Jeżeli z przepisów prawa nie wynika obowiązek poinformowania pracodawcy o chorobie nie musi Pani tego robić. Proszę jednak pamiętać, że jeśli nie powie Pani o schorzeniu, a warunki pracy spowodują pogorszenie stanu zdrowia lub wypadek przy pracy, będzie miała Pani małe szanse na dochodzenie roszczeń z tego tytułu.  

Zagadnienia dotyczące rent

Pytanie:
Jakie dokumenty (formularze) trzeba wypełnić starając się o rentę?
Odpowiedź:
Wniosek najlepiej jest zgłosić na odpowiednim formularzu (druk ZUS Rp-1R), na którym zawarte są wszystkie informacje wymagane do wydania decyzji i podjęcia wypłaty świadczenia rentowego.

Do wniosku o przyznanie renty należy dołączyć:

  • kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6),
  • dokumenty na potwierdzenie przebytych okresów składkowych i nieskładkowych (świadectwa pracy, legitymację ubezpieczeniową, zaświadczenie szkoły wyższej o programowym toku trwania ukończonych studiów, wyciągi z aktu urodzenia dzieci),
  • zaświadczenie pracodawcy o wysokości osiąganego wynagrodzenia (na formularzu według wzoru określonego przez ZUS, (druk ZUS Rp-7) lub legitymację ubezpieczeniową, zawierającą wpisy dotyczące zarobków,
  • zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz ZUS N-9) wydane przez lekarza prowadzącego leczenie, wystawione nie wcześniej niż na miesiąc przed datą złożenia wniosku.
  • inną dokumentację medyczną będącą w posiadaniu osoby ubiegającej się o rentę, która może mieć znaczenie dla wydania orzeczenia przez lekarza orzecznika ZUS (historia choroby, karty informacyjne z leczenia szpitalnego, karta badania profilaktycznego, dokumentacja rehabilitacji leczniczej lub zawodowej) 
  • wywiad zawodowy (formularz ZUS N-10) 
  • ankietę wypełnioną przez płatnika składek 
  • kartę wypadku w drodze do pracy lub z pracy, jeśli ubezpieczony zgłasza wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy. 


Druki potrzebne do wystąpienia o ustalenie renty z tytułu niezdolności do pracy dostępne są nieodpłatnie w każdej jednostce organizacyjnej ZUS oraz na stronie internetowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.(źródło: www.zus.pl )

Pytanie:
Mam pytanie w sprawie rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS. Czy istnieje odwołanie od orzeczenia lekarskiego kwalifikującego do takiej rehabilitacji? Dodatkowo muszę powiedzieć, że lekarz orzecznik był bardzo nieprzyjemny, wręcz opryskliwy.
Odpowiedź:
Ustawa z dnia o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu kierowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych na rehabilitację leczniczą oraz udzielania zamówień na usługi rehabilitacyjne nie przewidują trybu odwoławczego. Moim zdaniem pozostaje skarga do Prezesa ZUS w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w której może Pani wskazać, że przez nieprofesjonalne zachowanie lekarza i praktycznie brak badania, utraciła Pani możliwość skorzystania z rehabilitacji.

Pytanie:
Witam, jestem osobą chorą na SM. Choroba została u mnie w pełni zdiagnozowana dopiero w marcu tego roku. Natomiast na wypisie szpitalnym pierwsze rzuty choroby przypisywane są na rok 2005, w którym byłam uczennicą liceum. Moje pytanie dotyczy tego, czy mogłabym się ubiegać o jakieś świadczenia np. rentę szkolną mimo tego, że już nie pobieram nauki i w tym momencie mam już 28 lat?
Odpowiedź:
Jak się wydaje może Pani ubiegać się o przyznanie renty socjalnej (mylnie w piśmie nazwanej szkolną). Renta socjalna przysługuje osobie, która:

- jest pełnoletnia oraz
- jest całkowicie niezdolna do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało:
* przed ukończeniem 18. roku życia albo
* w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej - przed ukończeniem 25. roku życia albo
* w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej.

Jeżeli uda się Pani udowodnić, że pierwsze objawy powstały przed ukończeniem 18 r. życia i lekarz orzeknie, że obecnie jest Pani całkowicie niezdolna do pracy, istnieje możliwość, że ZUS przyzna Pani prawo do renty socjalnej.

Pytanie:
Jestem osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym chorującą na SM. Pobieram rentę socjalną i od ponad roku jestem zatrudniona za pośrednictwem Agencji Pracy Tymczasowej. Chciałam uzyskać informację, czy po zakończeniu współpracy z APT mogę wystąpić o zasiłek dla bezrobotnych pomimo pobierania renty socjalnej?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, aby móc posiadać status osoby bezrobotnej osoba nie może posiadać prawa do renty socjalnej. Brak możliwości rejestracji, jako osoba bezrobotna uniemożliwia pobieranie zasiłku dla bezrobotnych.

Pytanie:
Jestem osobą chorą na SM. Ubiegałam się o przyznanie renty, jednak zarówno lekarz orzecznik ZUS, jak i komisja lekarska nie uznali mnie za osobę niezdolną do pracy. Teraz muszę sporządzić odwołanie do sądu. Czy są jakieś formularze takiego odwołania?
Odpowiedź:
Formularze odwołania od decyzji organu rentowego nie zostały ustawowo określone. Z tego względu odwołanie powinno zawierać elementy określone w art. 477[10] Kodeksu postępowania cywilnego - odwołanie powinno zawierać oznaczenie zaskarżonej decyzji, określenie i zwięzłe uzasadnienie zarzutów i wniosków oraz podpis ubezpieczonego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W uzasadnieniu trzeba podnieść wszystkie medyczne aspekty sprawy, które potwierdzają fakt, że nie może Pani wykonywać pracy. Proszę nie podnosić w piśmie kwestii trudności materialnych – funkcją renty nie jest poprawa sytuacji bytowej osoby odwołującej się, od tego jest pomoc społeczna. Co więcej – sąd może dojść do przekonania, że tak naprawdę to nie względy zdrowotne a właśnie finansowe są podstawą wniesienia odwołania. Proszę pamiętać, że odwołanie wnosi się za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z tego powodu w nagłówku pisma pod określeniem sądu właściwego do rozpoznania sprawy dopisuje się, że pismo wnosi się za pośrednictwem określonego oddziału ZUS.

Pytanie:
Orzecznik z ZUS stwierdził u mnie trwałą niezdolność do pracy, ale dostałem decyzję odmowną, gdyż brakuje mi 6 miesięcy okresów składkowych. Przestałem pracować z powodu bankructwa zakładu pracy. Później nie mogłem znaleźć pracy, a do tego zachorowałem. Znajduję się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Nie mam pieniędzy na leki, a z powodu postępu choroby praktycznie nie wychodzę z domu. Mam nawet trudności w dotarciu do lekarza - nie stać mnie na taksówki, a pogotowie odmawia transportu na planowe badania lub wizyty. Czy istnieje jakaś szansa na uzyskanie świadczenia rentowego?
Odpowiedź:
Istnieje możliwość ubiegania się o rentę specjalną przyznawaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Prezes ZUS może przyznać rentę z tytułu niezdolności do pracy albo rentę rodzinną w drodze wyjątku, jeśli zainteresowany:

  • jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym,
  • nie spełnia warunków wymaganych do uzyskania renty wskutek szczególnych okoliczności,
  • nie może podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek,
  • nie ma niezbędnych środków utrzymania.

Wskazane warunki muszą być spełnione łącznie. Jeśli choćby jeden z warunków nie zostanie spełniony, zainteresowany nie otrzyma renty przyznawanej w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS. W swoim piśmie musi Pani wykazać, że nie mogła Pani uzyskać renty z uwagi na szczególne okoliczności życiowe, a obecnie nie może podjąć pracy z uwagi na stan zdrowia. Ponadto musi Pani wykazać brak środków do życia – najlepiej jest podać konkretne dane dotyczące wysokości przychodów i wydatków. Należy jednak podkreślić, że przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Prezesa ZUS i nie można odwołać się od niego. Oprócz renty specjalnej przyznawanej przez lekarza Prezesa ZUS istnieje możliwość w uzyskaniu świadczenia rentowego przyznawanego w szczególnie uzasadnionych przypadkach przez Prezesa Rady Ministrów na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Swój wniosek musi Pan umotywować, dlaczego Pańska sytuacja jest wyjątkowa i uzasadnia przyznanie renty oraz udokumentować powołane okoliczności. Powołana ustawa nie określa wzoru wniosku do Prezesa Rady Ministrów, dlatego wystarczy, żeby Pańskie podanie spełniało minimalne wymogi pisma w postępowaniu administracyjnym (wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adresu i żądania).

Zagadnienia dotyczące zasiłków dla opiekunów

Pytanie:
Jestem osobą ze znacznym stopniem niepełnosprawności ruchowej, wymagającą opieki drugiej osoby. Choruję na stwardnienie rozsiane ponad 25 lat. Opiekę nade mną sprawuje małżonka, która jest emerytką. Czy w mojej sprawie należy się specjalny zasiłek opiekuńczy?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1456,z późn. zm.) specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do emerytury. Zatem w sytuacji, kiedy Pańska małżonka pobiera świadczenie emerytalne, specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje. Tym niemniej w razie trudnej sytuacji majątkowej proszę zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej celem ustalenia możliwości i zakresu przyznania pomocy.

Pytanie:
Jestem osobą chorą w stopniu znacznym. W codziennym funkcjonowaniu pomagają mi dobrzy sąsiedzi. Czy te osoby mogą ubiegać się zasiłek ze względu na opiekę nade mną?
Odpowiedź:
Niestety, aby uzyskać specjalny zasiłek opiekuńczy osoba ubiegająca się o to świadczenie powinna spełnić określone warunki: musi ciążyć na niej obowiązek alimentacyjny, musi rezygnować z pracy zarobkowej z powodu opieki nad osobą wymagającą pomocy lub nie podejmować zatrudnienia z tego powodu, a także spełnić warunek kryterium dochodowego. W opisanej przez Pana sytuacji, powyższe okoliczności nie zachodzą (art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych).

Zagadnienia dotyczące zasiłku chorobowego i pielęgnacyjnego.

Pytanie:
Jestem zatrudniona na umowę na czas nieokreślony. Ostatnimi czasy "zaniemogłam". Od ponad roku nie wracałam do pracy. O tym, że ZUS wstrzymał zasiłek dowiedziałam się tylko dlatego, że nie otrzymałam wynagrodzenia. Mój zakład pracy nie poinformował mnie o tym. Na pewno przekroczyłam okres 182 dni, ale przerywanych urlopem wypoczynkowym. Ostatni w grudniu. Formalnie jestem zatrudniona, nie zostało mi przedstawione wypowiedzenie. Nie wiem, co się dzieje, zostałam bez środków do życia. Proszę o pomoc.
Odpowiedź:
Wypłata zasiłku została wstrzymana ze względu na wyczerpanie maksymalnego okresu pobierania zasiłku chorobowego (182 dni w roku). Na obecnym etapie powinna Pani udać się do swojego lekarza prowadzącego celem skompletowania dokumentów do świadczenia rehabilitacyjnego (lekarz wypełnia formularz N-9 o stanie zdrowia stanowiący załącznik do wniosku o świadczenie rehabilitacyjne (Np-7); pracodawca powinien wypełnić druk N-10. Komplet dokumentów powinna Pani złożyć w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce zamieszkania).Na tym etapie o udzielenie informacji powinna Pani ubiegać się w ZUS, nie u pracodawcy. Jeżeli przerwy pomiędzy kolejnymi zwolnieniami lekarskimi z tej samej przyczyny są krótsze niż 60 dni, wlicza się je do maksymalnego okresu zwolnienia chorobowego (182 dni w roku). Dopiero zwolnienie chorobowe z innej przyczyny lub zwolnienie dłuższe niż 60 dni ze względu na zaostrzenie przebiegu SM powoduje wznowienie wypłacania zasiłku chorobowego. W okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy pracodawca nie może skutecznie wypowiedzieć umowy o pracę. Może jednak rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia po upływie okresów określonych w art. 53 Kodeksu pracy tj. jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa: a) dłużej niż 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy, b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy.

Pytanie:
Do dnia przyjęcia mnie do Domu Pomocy Społecznej otrzymywałem rentę inwalidzką i dodatek pielęgnacyjny za I grupę inwalidztwa przyznaną mi z powodu SM. Odkąd przebywam w DPS, ZUS przestał mi wypłacać dodatek pielęgnacyjny. Po kilku latach niewypłacania w/w dodatku przyznano mi zasiłek (nie dodatek) pielęgnacyjny w wysokości 153.00 zł, którego płatnikiem jest ośrodek pomocy społecznej. Jest to dla mnie niekorzystne, gdyż dodatek pielęgnacyjny jest wyższy. Czy jest możliwe, abyśmy mogli otrzymywać dodatki pielęgnacyjne z ZUS-u ?
Odpowiedź:
Zgodnie z art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. DPS jest zakładem opiekuńczo-pielęgnacyjnym (zgodnie z informacjami zamieszczonymi na stronie internetowej ośrodka, oraz statutem) i z tego względu Zakład Ubezpieczeń Społecznych miał podstawę prawną do wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, jedynym sposobem na przywrócenie tego dodatku jest rezygnacja z pobytu w ośrodku pomocy społecznej. Można dodać, że zasiłek pielęgnacyjny został przyznany nie w zamian, lecz w sytuacji, kiedy zaczął Pan spełniać wymogi do jego uzyskania określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) tj. posiadał Pan orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub ukończył 75 lat. Dysproporcja w wysokości dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego wynika z tego, że zasiłki pielęgnacyjne nie podlegają waloryzacji, natomiast dodatki pielęgnacyjne wypłacane przez ZUS są waloryzowane razem z rentami lub emeryturami. Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego została określona w ustawie, której dotychczas nie zmieniono w tym zakresie.

www.niepelnosprawni.gov.pl